Γιατί δεν είναι «οκ» να επιβραβεύεις κάποιον ότι αδυνάτισε - Αυτοί είναι 5 λόγοι

«Ρε συ, αδυνάτισες! Μπράβο...». Ένα κομπλιμέντο που έχουμε κάνει πολλές φορές ή πάντως το ακούμε πολύ συχνά γύρω μας.

Ωστόσο, η επιβράβευση αυτή, που συνήθως λέγεται καλοπροαίρετα και αυθόρμητα, μάλλον δεν είναι τόσο «οκ».

Άνθρωποι που έχουν έρθει αντιμέτωποι με την παχυσαρκία σε διαφορετικά διαστήματα της ζωής τους, λένε ότι αυτά τα σχόλια τους έκαναν να νιώθουν αυτοπεποίθηση αρχικά, όταν ήταν πιο αδύνατοι. Όταν όμως έπαιρναν ξανά κιλά, κατανοούσαν ότι τα σχόλια για το αδυνάτισμα τους έκαναν να νιώθουν πολύ δυσάρεστα.

Σύμφωνα με την Evangeline Gardiner, υποψήφια διδάκτορα Δημόσιας Υγείας στο Πανεπιστήμιο του Κουίνσλαντ και την Lily O’Hara, λέκτορα Δημόσιας Υγείας στο Πανεπιστήμιο του Γκρίφιθ -και τα δύο πανεπιστήμια βρίσκονται στην Αυστραλία-, τόσο τα θετικά όσο και τα αρνητικά σχόλια για το βάρος, μπορούν να οδηγήσουν σε δυσάρεστα αποτελέσματα.

Όπως τονίζουν στο άρθρο που συνυπογράφουν οι ερευνήτριες στο theconversation.com, οι άνθρωποι με μεγαλύτερο σωματότυπο, είτε χάνουν βάρος είτε όχι, συνήθως κρίνονται και επικρίνονται.

Το βάρος των γυναικών, ειδικότερα, ελέγχεται και θεωρείται συνήθως ένα θεμιτό πεδίο για σχόλια. Γεγονός που βλέπουμε πολύ συχνά να γίνεται με γυναίκες celebrities, όταν αδυνατίζουν ή όταν γίνονται πιο εύσωμες.

Οι επιπτώσεις μπορεί να είναι ακόμη χειρότερες για όσους φέρουν και άλλες περιθωριοποιημένες ταυτότητες, που μπορεί να σχετίζονται με τη φυλή ή την εθνότητα, το φύλο, την τάξη, τον σεξουαλικό προσανατολισμό.

Οι 5 λόγοι

Όπως τονίζουν οι Gardiner και O’Hara, ήρθε η ώρα να σταματήσουμε να «επαινούμε» την απώλεια βάρους. Ακολουθούν 5 λόγοι που εξηγούν το γιατί.

1. Ενισχύει το στίγμα για το βάρος

Το κομπλιμέντο για την απώλεια βάρους στέλνει το μήνυμα ότι τα πιο αδύνατα σώματα είναι καλύτερα και συμβάλλει σε αρνητικές στάσεις, πεποιθήσεις και στερεότυπα για τους μεγαλύτερους σε σωματική διάπλαση ανθρώπους.

Αυτό έμμεσα ενισχύει την άδικη μεταχείριση των πιο εύσωμων ανθρώπων, σε χώρους όπως το σχολείο, η εργασία και άλλα κοινωνικά περιβάλλοντα. Για παράδειγμα, οι μεγαλύτεροι σε σωματική διάπλαση άνθρωποι, ειδικά οι γυναίκες, συχνά θεωρούνται λιγότερο κατάλληλοι για θέσεις εργασίας.

Αυτές οι αρνητικές απόψεις μπορούν επίσης να εσωτερικευτούν, κάνοντας τους μεγαλύτερους σε σωματική διάπλαση ανθρώπους να πιστεύουν ότι αξίζουν λιγότερο σεβασμό ή δίκαιη μεταχείριση λόγω του μεγέθους του σώματός τους.

2. Συνδέει την αξία με την εμφάνιση

Ο έπαινος για την απώλεια βάρους τροφοδοτεί επίσης την πεποίθηση ότι η πιο σημαντική πτυχή ενός ατόμου είναι η εμφάνιση ενός πιο αδύνατου σώματος, αντί να εκτιμά άλλες ιδιότητες ή επιτεύγματα.

Αυτό επηρεάζει ιδιαίτερα τα παιδιά. Το στίγμα για το βάρος που βασίζεται στην οικογένεια και τα γονεϊκά σχόλια σχετικά με το βάρος και τη δίαιτα, σχετίζεται με μεγαλύτερη ψυχολογική δυσφορία σε προεφήβους και εφήβους.

3. Παραβλέπει τη φυσική ποικιλομορφία των ανθρώπινων σωμάτων

Αυτό το κομπλιμέντο επιμένει στην ιδέα ότι υπάρχει μόνο ένας «σωστός» τρόπος για να φαίνεται ένα σώμα «κανονικό» ή «ωραίο» και υποθέτει ότι όλοι στοχεύουν να είναι πιο αδύνατοι. Αντίθετα, όπως γνωρίζουμε, φυσιολογικά σώματα υπάρχουν σε όλα τα σχήματα και μεγέθη.

4. Υποθέτει πρόθεση

Αγνοεί το γεγονός ότι μερικές φορές η απώλεια βάρους ή η προσθήκη βάρους γίνεται χωρίς τη θέλησή μας και προκαλείται από ζητήματα υγείας, άγχος, κακοποίηση, παραμέληση ή οικονομικά προβλήματα. Είναι καλύτερο να μην σχολιάζετε το σώμα κάποιου, καθώς μπορεί άθελά σας να επαινείτε μια ασθένεια ή έναν παράγοντα δυσφορίας.

5. Μπορεί να οδηγήσει διατροφικές διαταραχές

Ο έπαινος για των απώλεια βάρους μπορεί να οδηγήσει άτομα που έχουν παλέψει με τη σχέση τους με το φαγητό, ξανά πίσω σε τρόπους σκέψης που μπορεί να έχουν δουλέψει σκληρά για να ξεπεράσουν. Αυτό ενδεχομένως να κάνει τα παλιά πρότυπα διατροφής να επανεμφανιστούν ή να δημιουργηθούν νέα, ιδιαίτερα στην εφηβεία, με τη βλάβη να επεκτείνεται μέχρι την ενηλικίωση.

Τα κομπλιμέντα στον εαυτό μας

Όπως υποστηρίζουν οι ερευνήτριες, ο δρόμος δεν είναι βέβαια να σταματήσουμε γενικώς τα κομπλιμέντα στους ανθρώπους. Αλλά πρέπει να διασφαλίσουμε ότι τα κομπλιμέντα μας είναι πραγματικά ευγενικά και όχι ακούσια επιβλαβή.

Αντί να επαινούμε τους άλλους για την απώλεια βάρους, μπορούμε να μοιραστούμε κομπλιμέντα για άλλα πιο σημαντικά χαρακτηριστικά, όπως «Έχεις τόσο μεταδοτικό γέλιο» ή «Πάντα νιώθω πιο χαρούμενος αφού σε βλέπω». Θα μπορούσαμε επίσης να επαινέσουμε κάποιον για ένα επίτευγμα.

Αυτό ισχύει και όσα «λέμε» στον εαυτό μας. Ανεξάρτητα από οποιαδήποτε αλλαγή στο σωματικό μας βάρος, μπορούμε να επικεντρώσουμε τα αυτο-κομπλιμέντα μας στην υγεία ή την καλύτερη ευεξία που νιώθουμε. Να λέμε, για παράδειγμα, «Είμαι περήφανος για τον εαυτό μου που έγινα πιο δυνατός» ή «Νιώθω υπέροχα που είμαι πιο ευέλικτος τώρα που κινούμαι περισσότερο».

Επίσης, είναι «οκ» να μην απαντά κανείς όταν κάποιος τον επαινεί για την απώλεια βάρους του. Μία ευγενική αποφυγή θα μπορούσε να είναι: «Ναι, προτιμώ να μην μιλάω για το σώμα μου» ή «Υπόσχομαι ότι το βάρος μου είναι το λιγότερο ενδιαφέρον πράγμα σε εμένα».

Τα σχόλια για την απώλεια βάρους μένουν μαζί μας. Μπορεί να έχουν μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην αυτοεκτίμησή μας, την ευεξία μας, στις σχέσεις με τα μέλη της οικογένειάς μας, τους φίλους μας, τους ανθρώπους που μας περιβάλλουν. Ας μην στέλνουμε λοιπόν το μήνυμα ότι η αξία ενός ατόμου μετριέται σε κιλά.